Yapay Zeka Yatırımları Ay’a İnişten Daha Pahalıya Mal Olacak
Yapay zeka yarışının maliyeti artık “yüksek” tanımını aşmış durumda. Microsoft, Amazon, Alphabet ve Meta’nın yalnızca 2026 için açıkladığı altyapı harcamaları, toplamda 670 milyar dolar seviyesine ulaşarak ABD tarihindeki en büyük yatırım dönemleriyle aynı cümlede anılmaya başladı.
Karşılaştırma yapılan başlıklar da dikkat çekici: demiryolu genişleme dönemi, Apollo Ay Programı ve eyaletler arası otoyol projeleri. Analistlere göre bugünkü AI yatırımları, ekonominin büyüklüğüne oranlandığında bu tarihsel eşikleri zorlayan bir noktada.
2026’da yatırım odağı: veri merkezleri
Harcamaların merkezinde tek bir ihtiyaç var: giderek büyüyen hesaplama gücü talebi. Büyük teknoloji şirketleri bu talebi karşılamak için yeni nesil veri merkezleri kuruyor, mevcut altyapılarını genişletiyor ve çip/veri ağı tarafında daha agresif kapasite planlaması yapıyor.
Bu bütçelerin önemli bölümü; reklam gelirleri, bulut servisleri ve abonelik tabanlı işlerden gelen güçlü nakit akışıyla finanse ediliyor. Başka bir deyişle şirketler, mevcut gelir motorlarını kullanarak bir sonraki AI döneminin altyapısını şimdiden satın alıyor.
Gelire oranla harcama baskısı artıyor
Sermaye harcamalarının mutlak büyüklüğü kadar, şirket gelirlerine oranı da yatırımcıların odağında. 2026 projeksiyonlarında özellikle Meta için dikkat çeken bir eşik konuşuluyor: yıllık gelirin yarısını aşabilecek capex oranı.
Bu ölçekte harcama planları ilk etapta piyasada tedirginlik yaratıyor. Ancak AI destekli ürün verimliliği, reklam optimizasyonu ve operasyonel iyileşmeler kârlılıkta karşılık üretirse, yatırımcıların bu agresif bütçelere toleransı yükseliyor.
Aynı tablo her şirkette aynı etkiyi vermiyor. Örneğin Amazon tarafında capex artışının sertleşmesi, kısa vadede piyasa değerinde güçlü bir geri çekilmeyi tetikleyebiliyor. Bu da “büyüme yatırımı” ile “kârlılık disiplini” arasındaki hassas dengenin daha görünür hale geldiğini gösteriyor.
Şirket bazında ölçek ne söylüyor?
2026 için öne çıkan yatırım planları, şirketlerin bilanço gücü ile AI stratejilerini aynı anda okumayı kolaylaştırıyor:
- Amazon: 200 milyar dolar civarı capex planı
- Alphabet: 185 milyar dolar civarı capex planı
- Microsoft: 150 milyar dolar civarı capex planı
- Meta: 135 milyar dolar civarı capex planı
Bu seviyeler, yapay zekanın “geçici trend” anlatısından çıktığını ve doğrudan sermaye yoğun bir endüstriyel dönüşüme dönüştüğünü ortaya koyuyor.
Neden bu kadar kritik?
Önümüzdeki birkaç yıl, yalnızca daha iyi model geliştirenin değil; enerji, çip, veri merkezi ve ağ altyapısını en hızlı ölçekleyen şirketin öne çıkacağı bir dönem olabilir. Bu nedenle 2026 capex yarışı, sadece finansal bir gösterge değil, aynı zamanda rekabet haritasının erken sinyali olarak görülüyor.
Kısa vadede piyasa dalgalanmaları sürse de, uzun vadede bu yatırımların şirket kârlılığı, ürün kalitesi ve küresel teknoloji dengeleri üzerinde belirleyici etkiler üretmesi bekleniyor.
> Not: Bu içerik, kamuya açık veriler ve şirketlerin paylaşılan yatırım projeksiyonları temel alınarak özgün biçimde hazırlanmıştır.
