Jack Dorsey, Yapay Zekâ Yüzünden Block Çalışanlarının Yarısını İşten Çıkardı

Finansal teknoloji ve ödeme sistemleri dünyasının dev ismi Block, şirket tarihinin en köklü ve sarsıcı yeniden yapılanma süreçlerinden birini başlattı. Twitter'ın (X) eski CEO'su ve kurucusu olan Jack Dorsey'nin önderliğindeki şirket, iş gücünde stratejik bir daralma politikası güderek, yaklaşık 4 binden fazla çalışanıyla yollarını ayırdığını duyurdu. Blok zinciri ve ödeme altyapıları konusunda çığır açan yeniliklerle adını duyuran firmanın küresel personel sayısını 10 bin bandından 6 binin altına çekmesi, teknoloji piyasalarında büyük bir deprem etkisi yarattı. Ancak bu radikal küçülmenin altında yatan temel neden ekonomik bir kriz değil, doğrudan doğruya "Yapay Zekâ (AI) Dönüşümü".

1. Sebebi Açıkça Yapay Zekâ: Dorsey'nin Vizyonu

İşten çıkarmaların açıklandığı metinler, genellikle şirketlerin "operasyonel verimliliği artırmak" veya "makroekonomik zorluklara uyum sağlamak" gibi diplomatik ve üstü kapalı ifadeleriyle doldurulur. Fakat Jack Dorsey, hissedarlarına gönderdiği detaylı mektupta ve X (eski Twitter) platformu üzerinden yaptığı samimi açıklamalarda, alınan bu kararın kök nedeninin yapay zekânın iskeletini oluşturduğu verimlilik devrimi olduğunu net bir şekilde vurguladı.

Dorsey'nin vizyonuna göre yapay zekâ fırtınası, "şirket kurmanın, yönetmenin ve verimli ürünler çıkarmanın ne anlama geldiğini" en temelden değiştiriyor. Geçmiş yıllarda büyük departmanlar ve yüzlerce çalışanla aylar alan geliştirme, test ve dağıtım süreçleri, AI ajanlarının, otomatize edilmiş süreçlerin ve gelişmiş dil modellerinin sisteme entegrasyonu sayesinde saniyeler içinde çözülebilir hale geldi. Dorsey durumun ciddiyetini vurgularken, bu köklü şirket evrimine dikkat edip, "Bu farkındalığa erken ulaştığımızı düşünmüyorum. Bence çoğu şirket bu vizyon geçişine hala geç kalıyor. Önümüzdeki yıl teknoloji dünyasındaki çoğu şirketin bizimle aynı sonuca varacağını ve yapısal değişiklikleri sert bir biçimde uygulayacağını düşünüyorum" ifadelerini kullandı. Dorsey'e göre bu durum gelip geçici bir maliyet düşürme değil, kalıcı bir yeni sektör trendi.

2. Piyasa Tepkisi ve Finansal Tablo

Bu denli dramatik bir iş gücü azaltımının bir şirketi borsada tepetaklak etmesi beklenirken, Wall Street'in ve yatırımcıların bu habere tepkisi çok net ve tam aksi yönde oldu. Dorsey'nin kararını cesur ve geleceğe dönük bir verimlilik yatırımı olarak algılayan piyasa, şirketin hisselerinde duyurunun hemen ardından yüzde 24'e varan devasa bir artışa neden oldu. Bu sıçrama, yapay zekâyı iç süreçlerine dahil eden teknoloji şirketlerine duyulan muazzam yatırımcı iştahının en belirgin kanıtıdır.

Block organizasyonu altındaki dev iştirakler olan Square, milyonlarca kullanıcısı bulunan Cash App ve yüksek çözünürlüklü dijital müzik platformu Tidal da bu yapay zekâ destekli küçük takımlarla çalışma felsefesinin içine çekilecek. Şirket maliyeti düşürmesinin yanı sıra 500 milyon dolara ulaşması beklenen bir yeniden yapılanma fonu hazırladığı bilgisini de paylaştı. Rapora göre Block'un çeyrek bilançosunda karlılık gayet yerinde, ürün talebi hala çok güçlü.

İşten çıkarmanın şekli, şirketin yaklaşımındaki ciddiyeti de ortaya koyuyor. Çıkarılan çalışanlar kaderlerine terk edilmedi: Amerika merkezli eski çalışanlara 20 haftalık baz maaş, kıdem yılı başına 1 hafta ekstra ödeme, altı aylık tam kapsamlı sağlık sigortası ve geçiş süreci desteği olarak 5 bin dolar gibi oldukça yüksek bir sosyal güvence paketi sağlandı. Uluslararası çalışanlar için de bu şartlara eş değer bölgesel destek paketleri ayarlandı.

3. Teknoloji Sektöründeki AI Etkisi

Block'un bu adımı hiç de münferit bir olay değil. Aslında çok daha büyük ve derinleşen bir iş gücü dönüşüm trendinin en gürültülü yansımalarından biri. Sektör devi Meta'nın patronu Mark Zuckerberg de kısa bir süre önce 2026 yılını, tamamen "Küçülme ve Etkinleşme" şeklinde değerlendirmişti. Zuckerberg, dev ekiplerle haftalarca süren görevleri artık tek bir yetenekli mühendisin, gelişmiş AI araçlarıyla başarıyla omuzlayabildiğine dikkat çekmişti. Yapay zekâ, ekiplerdeki birey sayısını azaltırken, kalan bireylerin de "gücünü ve hızını" adeta süper kahraman seviyelerine çıkarıyor.

Tablo geneline baktığımızda Amazon, geçtiğimiz aylarda önce 14 bin ve ardından 16 bin olmak üzere büyük çalışan dalgalarıyla yollarını ayırdı. Meta, Google ve Microsoft gibi bulut ve arama devleri, yapay zekâya milyarlarca dolar yatırım yaparken ofislerinde binlerce pozisyonu kapattı. Gelen raporlara göre 2026 yılına girdiğimiz sadece ilk aylarda otomasyon nedenli teknoloji sektörü işten çıkarmalarının 30.000 sınırını rahatlıkla aştığı belirtiliyor.

4. Yazılım Dünyasında Otonomi ve Hayalet GSYİH Tehlikesi

Bu sert değişimin merkezindeki araçlar arasında, geliştiriciler tarafından çok popülerleşen Claude Code ve OpenAI'ın kod üretiminde çığır açan modeli Codex gibi sistemler yer alıyor. Bir programcının verilerini çekmek, arayüzüne (UI/UX) entegre etmek ve kodlarını denetleyerek revize etmek on yıllardır en zor ve pahalı işlerden biriydi. Artık bu yapay zeka asistanları, kendi kendilerini test edebiliyor, hatalarını yakalayabiliyor ve optimizasyon sağlayabiliyor.

Bu hızlı otomasyon rüzgârı, teknoloji pazarında Hayalet GSYİH adı verilen ciddi bir riski de beraberinde getiriyor. Yapay zekâlar mevcut ürün ve hizmetlerin çok daha az çalışan maliyeti ve çok daha ucuza üretülmesini sağladığında, ekonomide büyüme varmış gibi görünmesine rağmen istihdamın hızla erimesi riski oluşur. Bu, üretimin kalitesinin ya da sayısının aynı kalırken maaşlı insan emeğinin denklem dışına çıkması anlamına gelir ki bu da gelir eşitsizliğini daha da kaşımaktadır.

5. Yeni Dönem ve Gelecek Stratejisi

Mevcut senaryoda Dorsey ve Block örneği bir istisna olarak değil, "geleceğin zorunlu şirket modeli" olarak algılanmalıdır. Başarılı teknoloji liderlerinin ulaştığı sonuç nettir: Küçük, kıvrak, yüksek donanımlı zihinlerin yönetimindeki ve arkasında yüzlerce yetkin görev için otonom çalışan yapay zekâ modellerinin bulunduğu "hibrid çalışma" şekli teknoloji dünyasını saracak.

Yazılım geliştiriciler ve teknik ekipler için sadece kod yazabilmek yetmiyor; bu modelleri ustaca yönetecek orkestrasyon becerisini kazanmak, takım içinde bir iş arkadaşı değil, bir "yapay zekâ yöneticisi" konumuna geçmek kritik önem taşıyor. Yapısal olarak hafiflemiş ama işlem kapasitesi olarak tarihte olmadığı kadar kaslı olan şirketler çağı Block ile çok daha sert ve tartışmalı bir perdesini açtı ve açıkça görülüyor ki, Dorsey'nin de belirttiği gibi diğerleri bu kervana katılmakta gecikmeyecek.