DRAM Krizi Bu Yılı Aştı, Firmalar 2027 Stokları İçin Şimdiden Sıraya Giriyor
Yapay zekâ fırtınasının teknoloji dünyasında yarattığı dönüşüm, sadece yazılım tarafında değil, donanım tedarik zincirlerinde de büyük kırılmalara yol açıyor. DRAM krizi, beklenenden çok daha uzun sürecek bir darboğaza dönüşmüş durumda. Sektörden gelen son haberler, durumun vahametini gözler önüne seriyor: 2026 üretimi tamamen tükendi, 2027 için ise firmalar şimdiden sıraya giriyor.
2027 Yılı da "Sıkıntılı" Geçecek
ABD'li bellek devi Micron tarafından yapılan açıklamalar, krizin boyutunun tahmin edilemeyen noktalara ulaştığını gösteriyor. Firmanın 2026 yılındaki tüm bellek üretim kapasitesi şimdiden satılmış durumda. Ancak asıl endişe verici olan, müşterilerin 2027 yılı stokları için de yoğun bir sipariş yarışına girmiş olması.
2026 yılında üretilecek tüm bellek yongalarının yüzde 70'inin sadece sunuculara (özellikle yapay zeka sunucularına) gideceği tahmin ediliyor. Bu durum, kişisel bilgisayarlar, akıllı telefonlar ve diğer tüketici elektroniği ürünleri için geriye çok az bir pay bırakıyor. Görünen o ki, 2027 yılı da bellek tedariki açısından oldukça sıkıntılı geçecek.
Yapay Zeka HBM Önceliği, Standart DRAM'i Vurdu
Bu krizin temelinde, yapay zeka sistemlerinin (örn. NVIDIA H100/H200 gibi GPU'lar) çalışması için hayati önem taşıyan HBM (High Bandwidth Memory - Yüksek Bant Genişlikli Bellek) üretimine verilen öncelik yatıyor.
Micron, Samsung ve SK Hynix gibi dev üreticiler, kâr marjı çok daha yüksek olan ve AI patlamasıyla talebi tavan yapan HBM üretimi için kapasitelerini seferber etmiş durumda. Bu stratejik tercih, standart DDR4 ve DDR5 DRAM üretiminin ikinci plana atılmasına neden oluyor. Fabrikalar HBM üretmek için tam kapasite çalışırken, standart RAM modülleri için üretim hatları daralıyor.
Yatırımlar Artıyor Ancak Çözüm Vade İstiyor
Micron, krizi hafifletmek için agresif yatırım planları devreye soktu:
* 1.8 milyar dolara satın alınacak yerel bir bellek üretim tesisinin, ancak 2027 yılının ikinci yarısında DRAM üretimine hazır hale gelmesi planlanıyor. * 100 milyar dolarlık dev bir yatırımla, önümüzdeki 20 yıl boyunca New York yakınlarında toplam 40 futbol sahası büyüklüğünde 4 yeni tesis inşa edilecek.
Ancak bu yatırımlar, bugünden yarına çözüm sunmuyor. Yeni bir yarı iletken fabrikasının (fab) inşası ve tam kapasite üretime geçmesi yıllar alıyor. Samsung ve SK Hynix de kapasite artırımına gitse de, talebin arzla dengelenmesi en iyimser tahminle 2027 sonlarını bulabilir.
Tüketiciyi Neler Bekliyor?
Bu tablo, son kullanıcılar için maalesef iyi haberler içermiyor:
1. Fiyat Artışları: Bellek fiyatlarının önümüzdeki dönemde sert bir şekilde yükselmesi kaçınılmaz. Hem RAM modülleri hem de RAM kullanan cihazların (laptop, telefon vb.) fiyatlarında artışlar göreceğiz. 2. Stok Sorunları: Bazı teknolojik ürünlerde model çeşitliliğinin azalması veya piyasada ürün bulma zorlukları yaşanabilir. 3. Satışlarda Düşüş: Uzmanlar, DRAM krizinin yarattığı maliyet artışı ve tedarik sıkıntıları nedeniyle, akıllı telefon ve PC satışlarında bu yıl düşüş yaşanacağını tahmin ediyor.
Özetle, "değil 2026, 2027 yılında da bellek krizinin hafiflemesi beklenmiyor." Teknolojideki AI devrimi, beraberinde donanım kıtlığını da getiriyor ve bu faturayı bir süre daha ödemeye devam edeceğiz gibi görünüyor.
