Yapay Zeka Savaşlarında Yeni Cephe: Çinli Şirketlerden Claude Code'a 'Damıtma' Operasyonu
Küresel yapay zeka yarışı, ülkeler arası donanım ambargoları ve siber istihbarat savaşlarıyla hiç olmadığı kadar karmaşık bir hal alıyor. Özellikle ABD ve Çin arasındaki çip savaşları, Çinli teknoloji devlerini inovasyon yarışında kalabilmek için sıra dışı ve tartışmalı yöntemlere itiyor.
ABD yönetiminin yüksek performanslı yapay zeka çiplerine (özellikle Nvidia'nın amiral gemisi GPU'larına) getirdiği sıkı ihracat kısıtlamaları yüzünden donanım tarafında köşeye sıkışan Çinli şirketler, rakipleriyle aradaki kalite farkını kapatmak için "kestirme" yollara başvuruyor. Bunun son ve en çarpıcı örneği, Anthropic'in amiral gemisi modeline yapılan devasa sızma girişimiyle ortaya çıktı.
24 Bin Sahte Hesap, 16 Milyon Konuşma
Önde gelen Amerikan yapay zeka araştırma şirketi Anthropic, sistemlerine yönelik eşi görülmemiş boyutta bir organize veri hırsızlığını kamuoyuna duyurdu. Yapılan açıklamaya göre; son dönemin flaş Çinli yapay zeka platformları konumunda olan DeepSeek, Moonshot AI ve MiniMax, Anthropic'in gelişmiş kodlama ve analiz asistanı Claude Code üzerinde kapsamlı bir "veri talanı" gerçekleştirdi.
Sistemin güvenlik duvarlarını aşmak için organize çalışan bu platformlar, Claude Code üzerinde toplam 24 bin sahte hesap yarattı. Bu sahte hesap ağını botlarla ve otomasyon araçlarıyla yöneten Çinli şirketler, sistem üzerinde tam 16 milyon farklı konuşma senaryosu üretti. Amaç, Claude Code'un verdiği yüksek kaliteli yanıtları toplayarak bu devasa veri setiyle kendi açık kaynaklı ve yerel yapay zeka modellerini eğitmekti.
Bu sayede Çinli platformlar, ABD'li rakiplerinin yüz milyonlarca dolar harcayarak ulaştıkları kodlama, muhakeme ve problem çözme yeteneklerini bedavaya yakın bir maliyetle kopyalamış oldular. Sonuç olarak pazardaki kullanıcılara çok daha ucuza, ancak performansı yüksek abonelik paketleri sunabildiler.
Tehlikeli Silah: "Damıtma" (Distillation)
Bu operasyonun merkezinde, yapay zeka literatüründe "damıtma" (model distillation) olarak bilinen bir teknik yatıyor. Damıtma tekniği, çok parametreli, yüksek kapasiteli ve son derece gelişmiş bir "öğretmen" dil modelinin (burada Claude Code oluyor) ürettiği kaliteli çıktıların kullanılarak, daha küçük ve zayıf bir "öğrenci" modelin eğitilmesini amaçlıyor.
Olayı asıl tehlikeli kılan boyut ise maliyetlerden ziyade güvenlik protokolleriyle ilgili. Batılı şirketler, modellerini geliştirirken askeri kullanıma, biyolojik silah tariflerine veya yıkıcı teknolojilere karşı derin güvenlik bariyerleri (guardrails) yerleştiriyorlar. Ancak "damıtma" yöntemiyle eğitilen rakip modeller, sadece salt teknik bilgi ve yeteneği alıp, ana modelin sahip olduğu ahlaki ve etik sınırlamaları kolaylıkla devre dışı bırakabiliyor. Uzmanlar, bu sayede sızdırılan yeteneklerin doğrudan Çin askeri organizasyonlarının veya siber operasyon birimlerinin kullanımına sunulabileceği uyarısında bulunuyor.
Anthropic'in Karşı Hamlesi Kapsamlı Oldu
Veri hırsızlığını tespit eden Anthropic yetkilileri, sistem üzerindeki sahte hesap ağını derhal çökertti. Ancak şirket, savunmasını sadece bununla sınırlı tutmadı:
1. Hızlı İstihbarat Paylaşımı: Sızıntının kaynağı, açılan hesapların davranış biçimi (IP blokları, sorgu örüntüleri) ve kullanılan bot teknikleri derhal beyaz listede bulunan diğer dost yapay zeka geliştiricileriyle (OpenAI, Google) ve bulut depolama sağlayıcılarıyla paylaşıldı. 2. Resmi Kanalların Bilgilendirilmesi: Durumun ulusal güvenlik riskleri taşıması nedeniyle ilgili devlet otoriteleri sürece dahil edildi. 3. Güvenlik Mimarisi Güncellendi (Claude Code Security): Anthropic, platformuna sıradan kullanıcı deneyimini bozmayacak ancak aşırı veri çekimi (scraping) ve damıtma tekniklerini bloke edecek yeni savunma mekanizmalarını entegre ettiğini duyurdu.
Bu son skandal, açık, veya kapalı, modelleri dış dünyaya açmanın risklerini bir kez daha gözler önüne seriyor ve önümüzdeki yıllarda yapay zeka güvenliğinin, siber savunmanın belki de en sıcak cephesi olacağını net bir biçimde gösteriyor.
