Havai Üniversitesi (UH Mānoa), ABD Enerji Bakanlığı'nın (DOE) Genesis Misyonu kapsamında yapay zeka destekli araştırmalara yönelik iki önemli hibe kazandı. Bu hibeler, elektrik şebekesi güvenliği ve parçacık fiziği alanlarında yapılacak araştırmaları destekleyecek. Hibe miktarları, her biri 500.000 ile 750.000 dolar arasında değişiyor ve toplamda 1,5 milyon dolara kadar çıkabiliyor. Bu başarı, UH Mānoa'nın 168 üniversite ve araştırma kurumu arasında yer alarak 278 projeden ikisini seçilmesiyle elde edildi.
Araştırma Projeleri
UH Mānoa'dan Elektrik ve Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nden Yardımcı Doçent Liuwan Zhu, STRATOS (Zaman Kritik Operasyon Bilimi için Güvenlik ve Güvenilirlik Çalışma Mimarisi) adlı projeyi yönetiyor. Bu proje kapsamında, gerçek zamanlı operasyonları yöneten yapay zeka sistemlerine yönelik siber tehditleri tespit edip yanıt verebilen bir güvenlik platformu geliştirilecek. Proje, UH Mānoa kampüsündeki mikro şebeke ve Argonne Ulusal Laboratuvarı'ndaki gerçek zamanlı hesaplama sistemleri ile test edilecek. Projeye, Old Dominion Üniversitesi ve Argonne da katkıda bulunacak.
Diğer bir projede ise Fizik ve Astronomi Bölümü'nden Profesör Zepeng Li, nötrinosuz çift beta çürümesini araştırmak için bir yapay zeka temel modeli geliştirecek. Bu nadir nükleer sürecin gözlemlenmesi, nötrinoların kendi antipartikülleri olup olmadığı gibi önemli bir fizik sorusuna yanıt verecek. Mevcut deneyler, ayrı yazılımlar ve analiz yöntemleri kullanıyor; ancak Li'nin projesi, birden fazla dedektör teknolojisinden veri öğrenen ortak bir yapay zeka çerçevesi oluşturmayı hedefliyor.
Yapay Zeka ve Bilim
DOE, Genesis Misyonu'nu, gelişmiş yapay zeka, yüksek performanslı hesaplama ve ulusal laboratuvarlar ile akademik ortakların bilimsel uzmanlığını birleştirmek amacıyla tasarladı. UH Mānoa'nın projeleri, temel fizik, enerji sistemleri ve ulusal güvenlik alanlarında yapay zeka uygulamalarına katkıda bulunacak. Ayrıca, Havai'nin ileri düzey araştırmalardaki rolünü güçlendirecek. Genesis Misyonu, yapay zekanın temel bilimsel iş akışlarına entegre edilmesi için net bir DOE önceliğini işaret ediyor ve yarım milyon dolardan 15 milyon dolara kadar ölçeklenebilen fonlama imkânları sunuyor.
Araştırmacılar için bu, enerji, fizik ve güvenlik zorluklarını ele alan yapay zeka destekli projeler önerme fırsatları anlamına geliyor. Program, ulusal laboratuvarlarla işbirliğini teşvik ederek akademik ekiplerin yüksek performanslı hesaplama kaynaklarına erişimini sağlıyor. Dedektör teknolojileri, şebeke güvenliği veya temel modeller üzerinde çalışan bilim insanları, gelecekteki Genesis çağrılarını takip etmeli ve çalışmalarının bu yeni fonlama kanalına nasıl uyum sağlayabileceğini düşünmelidir.
